Kalp kapağı darlık veya yetmezlik nedeniyle görevini yeterince yapamadığında, bazı hastalarda en güvenli çözüm kapak değişimi olabilir. Amaç; kan akımını düzeltmek, şikâyetleri azaltmak ve kalbin yükünü güvenli şekilde hafifletmektir.
Kapak değişimi kararı “tek bir ölçü” ile verilmez. EKO bulguları, şikâyetler, kalbin etkilenme düzeyi ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir.
Aşağıdaki durumlarda kapak değişimi seçenekler arasına girebilir:
İleri derecede kapak darlığı (özellikle aort darlığı)
İleri kapak yetmezliği ve kalpte genişleme / fonksiyon etkilenmesi
Şikâyetlerin (nefes darlığı, çabuk yorulma, göğüs ağrısı, bayılma) kapakla uyumlu olması
Kapak tamirinin uygun olmadığı veya kalıcı sonuç beklenmeyen durumlar
Kapakta yapısal bozulma, kireçlenme, ileri dejenerasyon
Bazı olgularda endokardit sonrası kapakta hasar
Net karar muayene + EKO (gerekirse ek testler) sonrası verilir.
Kapak değişiminde iki ana kapak tipi kullanılır: mekanik ve biyolojik (doku) kapak. “En iyi kapak” diye tek bir doğru yok; size en uygun kapak doğru olandır.
Artıları
Genelde daha uzun ömürlüdür.
Dikkat edilmesi gerekenler
Çoğu hastada ömür boyu kan sulandırıcı (antikoagülan) gerekir.
Kan sulandırıcı ile düzenli takip (INR kontrolü) ve bazı ilaç-gıda etkileşimlerine dikkat gerekir.
Bazı hastalar kapak sesini fark edebilir (kişiden kişiye değişir).
Artıları
Çoğu hastada uzun dönem sürekli antikoagülan gerekmeyebilir (karar kişiye göre).
Günlük yaşamda kan sulandırıcı yönetimi daha kolay olabilir.
Dikkat edilmesi gerekenler
Zamanla yıpranma riski daha yüksektir; özellikle daha genç hastalarda daha erken sorun çıkarabilir.
İleride yeniden girişim/ameliyat ihtiyacı doğabilir (kişiye göre).
Kararı en çok etkileyen başlıklar:
Yaş ve yaşam beklentisi
Kan sulandırıcı kullanımı açısından uygunluk (kanama riski, düzenli takip mümkün mü?)
Ritim bozukluğu (ör. atriyal fibrilasyon) ve zaten antikoagülan gereksinimi
Gebelik planı (özellikle kadın hastalarda önemli)
Eşlik eden hastalıklar ve cerrahi risk profili
Kapak hastalığının tipi ve kapak anatomisi
Bu yüzden “mekanik mi biyolojik mi?” sorusunun doğru cevabı çoğu zaman muayene masasında netleşir.
Genel hatlarıyla süreç:
Değerlendirme ve planlama (EKO, gerekli kan testleri, EKG, bazen anjiyo vb.)
Ameliyat (kapak değişimi; hangi kapak ve hangi teknikle yapılacağı kişiye göre)
Yoğun bakım + servis takibi
Taburculuk sonrası ilaç düzeni, yara bakımı, kontrol planı
Uzun dönem EKO kontrolleri ve yaşam tarzı düzeni
İlk haftalarda yorgunluk normal olabilir; toparlanma kişiye göre değişir.
Düzenli yürüyüş, kontrollü aktivite ve doktorun önerdiği rehabilitasyon planı önemlidir.
EKO kontrolleri kapak fonksiyonunun izlenmesi için kritiktir.
Mekanik kapakta kan sulandırıcı takibi (INR) düzenli yapılmalıdır.
Kapak fonksiyonunu düzeltmek için güçlü bir çözümdür; ama başarı, doğru endikasyon + doğru zamanlama + doğru takip ile gelir.
Çoğu hastada bir süre ilaç gerekir. Mekanik kapakta çoğunlukla uzun dönem antikoagülan gerekir. Diğer ilaçlar kişiye göre değişir.
Bazı hastalarda zamanla yeniden müdahale gerekebilir. Takip bu yüzden önemli.
Kalp ve damar cerrahisinde 20 yılı aşkın tecrübeye sahip Prof. Dr. Ali Aycan Kavala, koroner bypass’tan varis tedavisine geniş bir yelpazede hasta odaklı, modern tedavi yöntemleri sunmaktadır. Şu an Memorial Şişli Hastanesi’nde hasta kabul etmektedir