Bacaklarda ağrı, akşamları artan şişlik, varis görünümü, yürüyünce baldırda başlayan ağrı ya da iyileşmeyen yaralar… Bunlar günlük hayatı ciddi etkileyebilir ve çoğu zaman damar hastalıkları ile ilişkili olabilir.
Damar hastalıklarında en önemli adım, şikâyetin kaynağını doğru tespit etmektir. Çünkü her belirti aynı anlama gelmez ve her damar sorunu “ameliyat” demek değildir. Birçok durumda ameliyatsız (kapalı) yöntemler veya medikal takip ile etkili sonuçlar alınabilir. Hangi yaklaşımın uygun olduğuna muayene ve gerekli tetkikler sonrası karar verilir.
Aşağıdaki yakınmalardan biri varsa değerlendirme faydalı olur:
Bacakta ani şişlik ve ağrı (pıhtı açısından acil değerlendirme gerekebilir)
Damar hastalıklarında tedaviyi belirleyen şey, sadece “görüntü” değil, damarın çalışma biçimidir. Bu nedenle muayeneye ek olarak sıkça Doppler ultrason kullanılır.
Doppler ile:
Böylece tedavi, tahminle değil net bulgularla planlanır.
Aşağıdaki başlıklar, hastaların en sık merak ettiği ve günlük yaşamı en çok etkileyen konulardır. Her biri için ayrı sayfada daha detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.
Varis, bacak toplardamarlarında kapakların iyi çalışmaması sonucu damarın genişlemesi ve belirginleşmesidir. Bazı kişilerde daha çok görünüm ön plandayken, bazı kişilerde ağrı, şişlik, kramp ve cilt değişiklikleri baskın olabilir.
Variste tedavi kişiye göre seçilir. Uygun hastalarda lazer, radyofrekans veya köpük gibi kapalı yöntemler etkili olabilir. Hangi yöntemin uygun olduğuna muayene ve Doppler sonrası karar verilir.
Şah damarları beyni besleyen ana damarlardır. Bu damarlarda oluşan darlıklar bazı hastalarda felç riskini artırabilir. Her darlık aynı riskte değildir; darlığın derecesi, şikâyetler ve ek risk faktörleri birlikte değerlendirilir.
Tedavi; takip, ilaç düzenlemeleri ve gerekli hastalarda girişim/cerrahi seçenekleri içerebilir.
Bacak atardamarlarında darlık/tıkanıklık olduğunda en sık belirti, yürümekle başlayıp dinlenince geçen baldır ağrısıdır. İleri durumlarda ayakta yara, soğukluk, renk değişikliği ve gece ağrıları görülebilir.
Amaç; dolaşımı korumak, şikâyetleri azaltmak ve dokunun beslenmesini güvence altına almaktır. Tedavi planı kişiye göre oluşturulur.
Bacak toplardamarlarında pıhtı (DVT) oluştuğunda bacakta ani şişlik, ağrı, gerginlik görülebilir. Bu tablo gecikmeden değerlendirilmelidir.
Tedavi planı; pıhtının yeri, yaygınlığı ve risk durumuna göre belirlenir. Amaç pıhtının ilerlemesini ve komplikasyonları önlemektir.
“Hastalık” kelimesi endişe yaratabilir; “damar” denince de akla hemen büyük ameliyatlar gelebilir. Oysa damar hastalıklarında yaklaşım çoğu zaman basamak basamaktır:
Hedef, size en doğru ve en güvenli yolu seçmektir.
Damar hastalıkları bazen varis gibi görünür, bazen de yürürken ağrı ya da ayakta şişlik gibi şikâyetlerle kendini belli eder. Aşağıdaki sorular, en sık merak edilen konulara hızlı yanıt vermek için hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi planı için muayene ve gerekirse Doppler ultrason değerlendirmesi gerekir.
Bacakta aniden başlayan belirgin şişlik ve ağrı (pıhtı açısından), ayakta/bacakta hızla artan soğukluk veya morarma, istirahatte geçmeyen şiddetli ağrı, yeni başlayan uyuşma-güç kaybı ve hızla büyüyen/iltihaplanan yara durumlarında gecikmeden değerlendirme gerekir.
Hayır. Bazı kişilerde sadece görüntü şikâyeti olur; bazılarında ise ağrı, yanma, kaşıntı, kramp, şişlik gibi yakınmalar görülebilir. İleri olgularda ciltte koyulaşma, sertleşme ve yara (venöz ülser) gelişebilir. Bu yüzden değerlendirme önemlidir.
Her bacak ağrısı damar kaynaklı değildir. Bel-boyun fıtığı, kas-iskelet problemleri, eklem sorunları gibi nedenler de olabilir. Damar kökenli ağrıda genelde yürümekle artma, dinlenince azalma veya gün sonunda şişlik/ağırlık hissi gibi eşlik eden bulgular görülür. Net ayrım için muayene gerekir.
Kalp ve damar cerrahisinde 20 yılı aşkın tecrübeye sahip Prof. Dr. Ali Aycan Kavala, koroner bypass’tan varis tedavisine geniş bir yelpazede hasta odaklı, modern tedavi yöntemleri sunmaktadır. Şu an Memorial Şişli Hastanesi’nde hasta kabul etmektedir